EkranlarScreens
Log ile kanıt aynı şey değildir. Log ne olduğunu yazar; kanıt, yazılanın sonradan değişmediğini gösterir. Bu sayfa ikincisinin nasıl kurulduğunu anlatır. A log and a piece of evidence are not the same thing. A log says what happened; evidence shows that what was written has not changed since. This page is about the second one.
Her katman farklı bir saldırganı yakalar. Biri aşılırsa diğeri devrededir.Each layer catches a different attacker. If one is bypassed, the next is still there.
Her olay, bir öncekinin özetini içeren bir zincire yazılır ve gizli bir anahtarla imzalanır. Tek bir kaydı değiştirmek, sonrasındaki bütün kayıtları yeniden hesaplamayı gerektirir; anahtar olmadan bu yapılamaz.Every event is written into a chain that carries the digest of the previous one, signed with a secret key. Altering a single record means recomputing every record after it, and that cannot be done without the key.
Kimi yakalar:Who it catches: anahtarı bilmeyen, veritabanına erişebilen kişi.someone with database access who does not have the key.
Her denetim kaydının tamamı, tercihen ayrı bir sunucudaki ikinci bir veritabanına mühürlenerek yazılır. O veritabanına yalnız ekleme yetkisi verilir.The full content of every audit record is sealed into a second database, ideally on a separate server. Only insert permission is granted there.
Kimi yakalar:Who it catches: anahtarı bilen ve ana kaydı yeniden yazan kişi.someone who has the key and rewrites the main record.
Tabloların üzerindeki tetikleyiciler, satır değişikliklerini uygulamadan bağımsız olarak kendi izine yazar. Uygulamayı hiç kullanmadan yapılan bir müdahale de görünür.Triggers on the tables write row changes into their own trail, independently of the application. An intervention made without touching the application still shows up.
Kimi yakalar:Who it catches: uygulamayı baypas edip doğrudan veritabanına giren kişi.someone who bypasses the application and goes straight to the database.
Doğrulama ekrandan yapılır. Denetim ekranında iki ayrı düğme vardır. Biri zincirin kendi içinde tutarlı olduğunu kontrol eder, diğeri ana kayıtla mühürlü kopyayı karşılaştırır. İkisi farklı şeyi kanıtlar ve birlikte değerlendirilmelidir. Verification happens from the screen. The audit screen has two separate buttons. One checks that the chain is internally consistent, the other compares the main record against the sealed copy. They prove different things and should be read together.
Denetim genellikle şöyle ilerler: denetçi rastgele bir değişiklik seçer ve o değişikliğin hikâyesini ister. Kim istedi, hangi kurala göre onaylandı, kim çalıştırdı, betik o gün ne idi.
An audit usually goes like this: the auditor picks a change at random and asks for its story. Who asked for it, under which rule it was approved, who ran it, what the script was on the day.
Bu sorunun cevabı tek bir dosya olarak dışa aktarılır. İçinde künye, görevler ayrılığı özeti, zaman çizelgesi, onay kanıtı, betiğin parmak izi, risk dökümü, izole deneme sonucu, çalıştırma sonucu, sorgu teslim bilgisi, istisnalar ve ham denetim izi bulunur.
The answer exports as a single file. It carries the identity block, a separation of duties summary, the timeline, the approval evidence, the script fingerprint, the risk breakdown, the sandbox result, the execution result, query delivery metadata, exceptions and the raw audit trail.
Dosyanın kendi mührü vardır ve bu mühür denetim kaydına da yazılır. Dosyanın üretimden sonra değiştirilip değiştirilmediği bu iki değerin karşılaştırılmasıyla anlaşılır.
The file carries its own seal, and that seal is also written into the audit record. Comparing the two is how you tell whether the file changed after it was produced.
İki kural. Sorgu talebinde sonucun kendisi dosyaya asla girmez; yalnız kime teslim edildiği ve hangi kolonun maskesiz onaylandığı yazılır, aksi halde dosya yeni bir sızıntı kanalı olurdu. İkincisi, dosyanın dışa aktarılması da bir olaydır ve denetim kaydına yazılır. Two rules. For a query request the result itself never enters the file; only who received it and which column was approved unmasked, otherwise the file would become a new leak channel. Second, exporting the file is itself an event and is written to the audit record.
Örnek veriler temsilidir. Yayınlamadan önce tanımlayıcı alanlar maskelendiği için bu kopyadaki mühür artık doğrulanmaz. The sample data is fictional. Identifying fields were masked before publication, so the seal in this copy no longer verifies.
Bir talep kaydedilirken, onu etkileyen kural seti ve etkin ayarlar tek bir denetim olayında dondurulur. Altı ay sonra kurallar değişmiş olsa bile talebin hangi kurallara göre değerlendirildiği okunabilir.When a request is saved, the rule set and effective settings that shaped it are frozen into a single audit event. Six months later, even if the rules have changed, you can still read which rules the request was judged by.
Bir kuralı kapatmak veya derecesini düşürmek sıradan bir ayar değişikliği gibi kaydedilmez, ayrı adla işaretlenir. Böylece "denetimden önce hangi kontroller gevşetildi" sorusu cevaplanabilir.Turning a rule off or lowering its tier is not recorded as an ordinary settings change; it is marked under its own name. That makes "which controls were relaxed before the audit" an answerable question.
Ayar ekranlarındaki değişiklik canlı kayda hemen yazılmaz. Bekleyen bir kayıt olarak durur ve başka bir kullanıcının onayını bekler. Kendi talebini onaylamak her zaman yasaktır.A change on a settings screen is not written to the live record straight away. It waits as a pending entry for another user to approve. Approving your own request is always forbidden.
Talep sahibinin kendi talebini çalıştırması gibi durumlar dosyada istisna olarak görünür. Yönetişimin ölçüsü ihlalin hiç olmaması değil, olduğunda görünmesidir.Cases such as a requester executing their own request appear in the file as exceptions. Governance is not measured by the absence of violations but by whether they surface.
| GrupGroup | Hangi soruyu cevaplarThe question it answers |
|---|---|
| Change Governance | Hangi talep açıldı, ne kadar bekledi, kim onayladı, ne çalıştı, ne reddedildi.Which requests were opened, how long they waited, who approved them, what ran and what was rejected. |
| Object & Structure | Hangi nesneye kim dokundu, hangi nesne ne sıklıkta değişti, nerede çakışma var.Who touched which object, how often each object changes, where the collisions are. |
| Access & Authorization | Kim hesap açtı, kim yetki değiştirdi, ayrıcalıklı hesaplar ne yaptı.Who created accounts, who changed permissions, what privileged accounts did. |
| Data & Privacy | Üretim verisine kim erişti, hangi kolon maskelendi, veriyi doğrudan değiştiren talepler hangileri.Who accessed production data, which columns were masked, which requests modified data directly. |
| Configuration & Compliance | Hangi ayar değişti, hangi kontrol istisnası oluştu, onay izi nasıl ilerledi.Which settings changed, which control exceptions occurred, how the approval trail progressed. |
Her raporun hangi rollere açık olduğu tanımlıdır ve bu yetki uygulanır. Rapor çıktıları İngilizcedir. Each report defines which roles may run it, and that restriction is enforced. Report output is in English.